Het ochtendritueel

Het is 05.28u; zo’n beetje de gangbare tijd dat ik wakker word. Omdraaien en hopen op nog een slaapcycles is al jarenlang tevergeefs – ik heb betere dingen te doen. Dat zegt mijn hoofd tenminste. Het is eind oktober, maar ik zit nog steeds in mijn seizoen. Mijn werkdag begint gewoonlijk zo rond 07.00u, dan laat ik eerst de robot in het zwembad zakken zodat het ding een voorgeprogrammeerd parkour kan volgen. Het rolt dan zo’n 2 uur lang over de vloer van het zwembad heen. Technisch gezien zou je verwachten dat het een vast patroon volgt, maar toch stopt het elke keer op een andere plek. Ik vind ’t vreemd. Maar goed – het ding doet wat het moet doen.

Voordat het ritueel met de robot start, drink ik eerst mijn koffie. Elke ochtend twee koppen. En steevast word ik op z’n minst door 2 katten getackeld op de route naar het koffieapparaat. Dat ik vooral niet vergeet hun bakjes bij te vullen. Dit is ook een ritueel, want het gaat niet per se om het eten. Er wordt pas gegeten na een aai en een knuffel. Alsof ze niet gedurende de nacht al 20 keer op en neer zijn gelopen om aan drie van die korrels te knabbelen en vervolgens weer uitgeput, maar elegant, ergens neer te dalen. Met honden gaat dat anders; als dat bakje de grond raakt is het binnen een seconde opgelost. Het hoogtepunt van hun dag… en weg. 

Manifestatiegoeroe

Ik plug mijn mobieltje los van een nog net functionerende kabel, aangevreten door de katten… nou, door één van de katten, de kabel knauwer. Ik scroll wat door Insta, bezie de ene manifestatiegoeroe na de andere, en bedenk me ineens dat ik nog ergens een dagboek heb liggen. Of eigenlijk meer een notitieboekje, met hoe ik mijn leven wilde hebben. Ik geloof dat ik daar mee begonnen ben toen ik een jaar of 24 was, 27 jaar geleden in Amsterdam. 

Toen vulde ik de notities aan met wat ik nu maar een praktische visualisatie noem. Aan de binnenkant van mijn keukenkastjes hing ik uitgeknipte plaatjes uit woonbladen van de dingen die ik wilde hebben. Ik was duidelijk erg materialistisch ingesteld en dacht toen dat het geluk voornamelijk in materie zat. Veel kan ik me niet herinneren van die periode, maar ik weet dat ik fantaseerde over het hebben van de eerste IMac. Een innovatief ontwerp in de grijze en saaie computerwereld – kleurrijk, organisch en anders. Wat dat ding allemaal kon boeide me niet. Ik vond het gewoon mooi, en dus ik wilde ik het hebben, punt

Visualisatie levenstijl

Niet alleen dingen hingen aan de binnenkant van dat kastje, ook een zorgvuldig gesorteerde verzameling plaatjes, die samen een bepaalde levensstijl suggereerden. Ik herinner me dat ik erg de behoefte had mijn armen uit te kunnen slaan zonder direct iemands nek te breken. Ik wilde ruimte – vooral een prikkelloze ruimte, wat in Amsterdam-Centrum niet erg haalbaar was. Op bloten voeten door het gras, aarden en ademenen. Misschien zelfs een versnelling in reverse, want alles ging – en gaat – daar te snel. Niemand om mij heen leek daar moeite mee te hebben en draafde door in de chaos, wat me nog eenzamer deed voelen. Ik had tijd nodig om dingen te verwerken, maar had het gevoel daar de kans niet voor te krijgen. Tot op zekere hoogte dreef ik mee, totdat ik me afvroeg voor wie eigenlijk. Ik hoor hier niet te zijn. 

Ik voelde me ontheemd, zeker tot in mijn late twintiger jaren. Doordat ik mijn plek niet kon vinden leidde dat tot depressies en verwarring. Maar ergens wist ik dat dit een onderdeel van mijn pad was – en dat ik daar wel weer uit zou raken.

Ruimte 

Een paar jaar na de plaatjes en visualisaties kwamen de Macbooks, Macbook airs, IMacs, Ipads en de IPhones – het hele arsenaal van veel te dure, doch mooie objecten. Maar veel belangrijker: jaren later kwam de ruimte. Eerst in mijn hoofd. De depressies verdwenen, omdat ik langzaam mijn plek vond. Maar vooral vond ik doel en inzicht: het leven is meer dan dit. En de vraag: hoe kom ik daar waar ik naar toe wil.

Later – voor de meesten van jullie wel bekend – vond ik mijn stukje gras op een quinta in Portugal. Bijna twee hectare daarvan… Ik heb iets te veel ruimte gevisualiseerd, geloof ik, want het grootste deel kan ik eigenlijk niet eens bijhouden. Maar hier volg ik mijn ritme, hier kan ik stilstaan wanneer nodig. Hier valt de ruis weg.

2021

… Ik frummel wat in een stoffige lade met ondefinieerbare objecten en vind daar na een aantal keer Oh! Híer ligt ‘t! , het dagboek. Het heeft een verweerd turquoise lederen omslag met daarin een ringband en gerecycled lijntjesloos papier. Ik schrijf het liefst op papier zonder lijntjes, net zoals ik mijn leven niet in een voorgestelde lijn wil leven.

Na wat herkenning tijdens het doorbladeren ga ik een aantal jaar terug, naar het jaar 2021. Een jaar met flink wat schade door het virus, en het overlijden van mijn moeder daar nog eens bovenop. Een giftige combinatie van twee dingen waar niemand zin in heeft, die mijn gevoel voor een veilige basis een nieuwe invulling moest gaan geven. Het jaar 2021 betekende niet alleen rouwen om de dood van mijn moeder, maar ook om het ontastbare leven zoals ik het kende. 

Ondanks het verdriet lees ik in mijn boekje dat ik toch weer op het zadel ben gaan zitten… Of in ieder geval heb ik mezelf weer door dat zadel heen gewurmd. Erg comfortabel zat het nog niet, lees ik, maar het begon met geschreven woorden. Woorden om gedachten te ordenen en richting te geven aan de toekomst. 

Woord wordt vlees

Woord wordt vlees zei mijn moeder altijd tegen me, van kleins af aan. Ik geloof niet dat ik het toen erg begreep – mijn abstract vermogen was nog niet erg ontwikkeld. Ik had er voornamelijk een heel smerig beeld bij; mijn fantasie werd toen erg beïnvloed door het visualiseren van woorden. En in deze wil je dan niet.

Mijn moeder was one of a kind, maar praatte veel – heel erg veel. Haar eindeloze zinnen zonder punt en komma gingen van de hak op de tak, net als mijn gedachten, maar het verschil tussen mijn moeder en mij is dat ik nog ergens een aan/uit knop heb. 

Je moest van goede huizen komen om de overstroming van mijn moeder te kunnen onderscheppen. Ik kon dat omdat ik energetisch in een vergelijkbare versnelling zat, maar makkelijk was het niet. Om het enigszins te filteren, ging een groot deel het ene oor in, het andere uit. Iets waar ze mij dan ook heel vaak terecht van beschuldigde, maar waarvan ze ergens ook wel wist dat ze me dat niet kwalijk kon nemen. 

Ondanks de vele input ben ik de uitdrukking nooit vergeten. 

De kracht van een woord

Ik was me al vrij vroeg bewust van wat woorden doen met je. Ik zal de opbouwende, maar ook de schadelijke, die ooit tegen me gezegd zijn, nooit vergeten – wel vergeven. De woorden kaatsen soms nog steeds door mijn gedachten, als een reeks van letters die het geniepige vermogen heeft om mijn werkelijkheid te kleuren. 

Wel ben ik me er nu steeds meer van bewust dat die woorden de mijne niet zijn en dat andermans, soms loze woorden, niet bepalen wie ik ben. Het zijn mijn woorden die ertoe doen. De rest filter ik uit, of spoel ik door.

Ik loop vandaag voor de derde keer naar het koffie apparaat, deze keer geen katten op de weg – een derde koffie zijn ze niet gewend. De robot mag er wat later in. Deze twee dagen is het huis zonder gasten, dat geeft wat ruimte om de dag anders in te delen. Ik kruip weer terug onder mijn deken, zoek een pen die het doet en blader na 2021 door naar de volgende pagina : een leeg, onbeschreven, lijntjesloos blad.

… Beetje onwennig staar ik naar de lege vlakte, ik kan nu alle kanten nog op. Mijn pen hangt stil boven het papier, wachtend op dat eerste woord. Misschien is dat waar de kracht van het woord begint – in de stilte die eraan vooraf gaat, waar het nog geen betekenis heeft, maar wel al bestaat.

* De polaroid foto werd gemaakt op de Fotoacademie met een technische camera. Ze diende als test voor belichting en scherpte vóór de uiteindelijk opname.